بازسازی محیطهای آموزشی به معنای بهبود و تغییر تجهیزات و ساختار مکانهای آموزشی است. بازسازی این مراکز میتواند در بهبود کیفیت تحصیلات و ارتقاء مدیریت و فرآیندهای آموزشی تاثیر زیادی داشته باشد. یکی از مهمترین اقداماتی که باید در این فرآیند صورت بگیرد، بازسازی ساختمان محیط آموزشی است که پس از چند سال استفاده دچار فرسایش شده و فضای داخلی آن تکراری و خستهکننده میشود و این موضوع میتواند بر روی یادگیری افراد تاثیر منفی داشته باشد.
فضاهای آموزشی که نیاز به بازسازی دارند شامل مدرسهها، آموزشگاهها، موسسات و… هستند که بازسازی آنها منجر به افزایش کارایی معلمان، کارمندان و دانشآموزان خواهد شد. در ادامه به صفر تا صد بازسازی محیطهای آموزشی خواهیم پرداخت.
بازسازی فضاهای آموزشی به ویژه مدرسهها تبدیل به یکی از اصلیترین اقدامات جامعه شده است. با توجه به اینکه مدرسه محلی است که دانشآموزان و معلمان زیادی در آن رفت و آمد میکنند و به عبارتی خانه دوم این افراد است، باید امنیت بالایی داشته باشد و محیط آن کسل کننده نباشد.
برای بازسازی مدرسهها لازم است که توصیههای استاندارد در بازسازی مدارس در نظر گرفته شود. امروزه در مناطق محروم این مسئله اهمیت زیادی پیدا کرده زیرا بازسازی فضاهای آموزشی میتواند بر روحیه و کارایی دانشآموزان تاثیر بسزایی داشته باشد.
فرایند بازسازی محیطهای آموزشی بسیار تخصصی است به همین دلیل نیاز است که از یک گروه حرفهای برای این منظور استفاده شود. هرچه فضای آموزشی بزرگتر باشد، فرآیند بازسازی آن نیز پیچیدهتر بوده و نیاز به گروه بازسازی مجرب دارد. برای مثال پروژه بازسازی مدرسه و دانشگاه در مقایسه با یک موسسه کوچک بسیار پیچیدهتر و پرهزینهتر خواهد بود و امنیت سازه و کیفیت بالای پروژه نیز از اهمیت بیشتری برخوردار است.
گروه معماری و طراحی حس با سالها تجربه آماده است تا نکتههای مطرحشده را برای بازسازی محیطهای آموزشی شما به کار گرفته و بهترین نتیجه را برایتان خلق کند.
در بازسازی محیطهای آموزشی، معیارهای گوناگون و مهمی وجود دارد که در ادامه به تعدادی از برجستهترین آنها اشاره میکنیم.
اولین نکتهای که باید در بازسازی مدرسه به آن توجه شود این است که در زمان مرمت ساختمان باید اتاقهای مدیریت، مشاوره و کلاسهای درس در کدام طبقههای ساختمان قرار داشته باشند. توجه به مکان دقیق و درست اتاقها مانند دفتر مدیریت، اتاق رایانه، دفتر معلمان و… از اهمیت بالایی برخوردار است. بازسازی سرویس بهداشتی و آبخوری محیط آموزشی نیز یکی از بخشهای مهم فرآیند بازسازی است.
نکته دیگر در بازسازی مدرسه این است که از آسانسور استفاده نشود زیرا تعداد بالای دانشآموزان برای استفاده از یک آسانسور، با چالش همراه خواهد بود. پس بهتر است مدارس دو طبقه آسانسور نداشته باشند و چنانچه ساختمان مدرسه چند طبقه است استفاده از چند آسانسور پیشنهاد میشود.
نکته دیگر در بازسازی مدرسه این است که در صورت زیاد بودن تعداد دانشآموزان، بهتر است کلاسها به صورت شیبدار ساخته شوند تا دانشآموزان مشکل دید نداشته باشند و طرح سکو در آنها اجرا شود.
ارتفاع ۳ مترمربع برای بازسازی مدرسهها پیشنهاد میشود و بهتر است کلاسهای کوچک با حجم 5.2 مترمکعب در نظر گرفته شده و کلاسهای بزرگتر حجم 5.4 مترمکعب داشته باشند. برای به کارگیری ابزارهای سمعی و بصری و همینطور استفاده از نورهای طبیعی بهتر است این نسبتها در بازسازی کلاسها رعایت شود.
نکته دیگر، تعداد افراد حاضر در کلاس است. چنانچه تعداد افراد بیشتر از ۵۰ نفر باشد بهتر است برای کلاس دو درب در نظر گرفته شود. مصالح و مواد استفاده شده در بازسازی ساختمان مدارس و سایر فضاهای آموزشی باید به گونهای انتخاب شوند که برای انعکاس نور و عبور صدا مشکلی ایجاد نکنند.
مسئله دیگر در بازسازی محیطهای آموزشی از قبیل مدارس این است که نشتی، پوسیدگی و نمزدگی ساختمان بررسی شود.
لازم است که به سیستمهای گرمایشی و سرمایشی و سیستمهای تهویه در محیط آموزشی اهمیت زیادی داده شود.
رنگبندی دیوارها بستگی به گروه سنی دانشآموزان و دانشآموختگان دارد. برای بازسازی برخی از مدارس از قبیل مدرسههای ابتدایی میتوان از رنگهای پر انرژی و شاد برای رنگبندی دیوارها استفاده کرد. همچنین برای زیباسازی بیشتر این فضا میتوان سرامیکهای طرحدار در برخی از قسمتها بکار برد.
بازسازی محیطهای آموزشی مختلف میتواند تاثیر زیادی بر روی جذب دانشآموز و مخاطب داشته باشد و کارایی کارمندان، معلمان و مدرسان را افزایش دهد. همچنین بازسازی فضاهای آموزشی بر تقویت روحیه دانشآموختگان تاثیر زیادی دارد. ظاهر فضای آموزشی در جلب رضایت والدین برای ثبتنام فرزندان آنها تاثیرگذار است.
گاهی ممکن است هدف از بازسازی فقط مرمت بخشهای فرسوده و از بین رفته باشد که در این حالت باید تیم بازسازی به بافت ساختمان توجه کند. امروزه طراحیهای مدرنی برای بازسازی فضاهای آموزشی از قبیل مدرسه وجود دارد و ایدههای زیادی میتواند از سمت تیمهای بازسازی و معماری پیشنهاد شود.
یکی از مهمترین بخشهای بازسازی در محیطهای آموزشی، نقشه کلی اجرایی بازسازی بنا است. در واقع میتوان گفت که بدون یک نقشه بازسازی کلی امکان عملیات بازسازی استاندارد وجود نخواهد داشت. علاوه بر وجود یک نقشه بازسازی کلی لازم است به انعطافپذیری نقشه نیز توجه شود زیرا در حین فرآیند بازسازی امکان دارد شرایطی پیش آید که سبب شود بخش بزرگی از نقشه کلی به طراحی مجدد نیاز پیدا کند و چنانچه نقشه انعطافپذیری لازم را نداشته باشد منجر به کاهش کیفیت، اضافه کاری، خسارت مالی و فنی و همچنین کاهش سرعت پروژه خواهد شد.
در نقشه بازسازی کلی، مکان قرارگیری تک تک بخشهای داخلی ساختمان از قبیل کلاس درس، دفتر مدرسان، طراحی داخلی ساختمان و غیره باید مشخص شده باشد. سایر اصول طراحی یک فضای آموزشی به سبک مدرن به شرح زیر است:
نور طبیعی تاثیر زیادی در یادگیری دانشآموزان خواهد داشت و باعث میشود که سردرد کاهش یافته و فشار کمتری به چشم وارد شود. در فرآیند بازسازی محیطهای آموزشی باید به این نکته توجه شود که تا جایی که امکان دارد فضای آموزشی نور طبیعی داشته باشد. چنانچه امکان استفاده و برخورداری از نور طبیعی ممکن نباشد، میتوان از نور مصنوعی استفاده کرد اما در نورپردازی مصنوعی باید به این نکته توجه کرد که از نور مناسبی استفاده شود زیرا این موضوع بر روحیه دانشآموزان تاثیر مستقیم دارد.
استفاده از نورهای سفید رنگ و نورهای سرد مانند مهتابی باعث خشن به نظر رسیدن محیط آموزشی میشود. همچنین این نورها برای کارمندان و دانشآموزان یک فضای خستهکننده خلق میکنند و باعث سردرد و خستگی چشم میشوند. استفاده از نورهای گرم مانند نور زرد رنگ و آفتابی میتواند در افزایش تمرکز دانشآموزان تاثیر داشته باشد. در بازسازی محیطهای آموزشی به سبک مدرن، نورپردازی فضاهای آموزشی را با توجه به موقعیت جغرافیایی محیط آموزشی طراحی کنید و لازم است از مصالحی استفاده کنید که عایق صدا باشند و در انعکاس نور مشکلی ایجاد نکنند.
در بازسازی ساختمان فضای آموزشی به انتخاب رنگ مناسب دقت کنید. البته برای محیطهای جغرافیایی مختلف لازم است که از رنگهای متفاوتی استفاده شود. استفاده از رنگهای سرد مانند سبز و آبی و بنفش، تمرکز افراد را بالا برده و یک محیط آرامبخش ایجاد میکند. به کارگیری رنگهای سرد میتواند میزان اضطراب را کاهش داده و به همین دلیل بهتر است در فضاهایی مانند کلاس درس و کتابخانه از این رنگها استفاده شود.
رنگهای گرم همچون قرمز و نارنجی و زرد میتوانند تعامل اجتماعی و خلاقیت را افزایش داده و یک محیط دلپذیر و پرانرژی خلق کنند. رنگهای خنثی همچون بژ، خاکستری و سفید نیز به ایجاد یک محیط سازماندهیشده و منظم کمک میکنند و بهتر است برای اتاقهای اداری استفاده شوند.
در بازسازی محیطهای آموزشی لازم است که به چیدمان داخلی کلاس توجه شود زیرا این موضوع در یادگیری دانشآموزان تاثیر زیادی دارد. در چیدمان کلاسهای آموزشی باید نیمکتهای مناسبی تهیه شود و وسایل کلاس به گونهای چیده شود که میزان دسترسی بالا بوده و تردد در کلاس آسان باشد. برای افزایش تمرکز دانشآموزان میتوان یک نقطۀ کانونی مانند صفحه نمایش پروژکتور ایجاد کرد.
در بازسازی محیطهای آموزشی به سبک مدرن لازم است که به طراحی کتابخانه نیز توجه شود و فضای آن به گونهای باشد که سبب بهبود یادگیری و افزایش تمرکز شود. نورپردازی کتابخانه بسیار مهم است و نباید از طیفهای نوری تند که آرامش محیط را بر هم میزنند استفاده کرد. صندلیهای موجود در کتابخانه باید به گونهای باشند که وضعیت بدنی افراد را بهبود ببخشد. بهتر است در کتابخانه فضایی برای مطالعه فردی و انجام کارهای گروهی در نظر گرفته شود.
یکی از مهمترین نکاتی که در بازسازی ساختمان در محیطهای آموزشی باید به آن توجه شود، این است که فضاهای موجود کاربردیتر شوند و به این طریق علاوه بر اینکه زیبایی محیط افزایش پیدا میکند در فضا نیز صرفهجویی شود.
در بازسازی محیطهای آموزشی باید به استانداردهایی به شرح زیر عمل کرد:
در پروژه بازسازی، اولین نکتهای که باید به آن دقت شود، ایمنی تمام افرادی است که در یک واحد آموزشی حضور دارند. همچنین امنیت کتابخانه، سالن ورزش، آزمایشگاه و کلاسهای درس باید در نظر گرفته شود.
بازسازی باید به گونهای باشد که سبب صرفهجویی در هزینههای انرژی و افزایش بهرهوری آن شود. به همین دلیل لازم است که سیستمهای روشنایی و گرمایشی بهینه شوند.
در پروژه بازسازی فضای آموزشی باید به این نکته توجه شود که با تجهیز فضای آموزشی به فناوریهای جدید، یک محیط یادگیری بهتر برای دانشآموزان خلق شود.
در یک محیط آموزشی تمام قسمتها باید برای دانشآموزان در دسترس باشد. امروزه برای بازسازی فضاهای آموزشی به سبک مدرن، محل قرارگیری آسانسور، سرویسهای بهداشتی و رمپ ویلچر بسیار مهم است.
توجه به بحث زیباییشناسی در بازسازی فضاهای آموزشی به سبک مدرن بسیار مهم بوده و میتواند انگیزه دانشآموزان را برای یادگیری افزایش دهد.
برای بازسازی بیشتر محیطهای آموزشی لازم است که مراحل زیر به ترتیب انجام شوند:
اولین قدم برای آغاز پروژه بازسازی، نیازسنجی است. در این مرحله لازم است نیاز شما از بازسازی محیط آموزشی بررسی شود. گاهی ممکن است هدف از بازسازی فقط ایمنسازی بخشهایی از محیط باشد.
پس از مشخص نمودن قسمتهایی از فضا که نیاز به بازسازی دارند لازم است به مرحله طراحی ورود کنید و طریقه چیدمان و تغییراتی که باید ایجاد شوند را بررسی کنید.
بر اساس طراحی که برای پروژه صورت میگیرد باید برآورد هزینه انجام شود. برای بودجهبندی لازم است که منابع مالی خود را شناسایی کنید و سپس برای اجرای طرح بر اساس دستمزد نیروی کار، هزینه مواد و سایر هزینههای جانبی، بودجه لازم را اختصاص دهید.
در مرحله اجرا باید نیروی متخصص انسانی و پیمانکارانی که به آنها نیاز دارید را استخدام کنید.
پس از پایان پروژه بازسازی محیطهای آموزشی لازم است که اثربخشی پروژه ارزیابی شود.
برای بازسازی فضاهای آموزشی عوامل مختلفی دخیل هستند که میتوانند بر هزینه نهایی تاثیر بگذارند. از جمله این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بازسازی محیطهای آموزشی یکی از روشهای رسیدن به یک شرایط آموزشی ایدهآل است که از اهمیت بالایی برخوردار بوده و میتواند بر قدرت یادگیری و تمرکز دانشآموزان تاثیر بگذارد. با بازسازی فضای آموزشی میتوان استانداردهای ایمنی این محیط را افزایش داده و یک فضای کسلکننده را به یک فضای مدرن و پرانرژی تبدیل کرد. در این مطلب به صفر تا صد بازسازی محیطهای آموزشی پرداخته شده و نکاتی که لازم است در فرآیند بازسازی به آنها توجه شود مطرح شد.
گروه معماری و طراحی حس در کنار شماست تا صفر تا صد پروژه بازسازی شما را انجام دهد. برای اطلاعات بیشتر از طریق بخش تماس با ما با مشاوران این حوزه در ارتباط باشید.
متراژ ساختمان، نوع بازسازی یا نوسازی موردنظر، هزینه نیروی انسانی، هزینه کرایه تجهیزات و … از جمله عوامل تاثیرگذار بر هزینه نهایی هستند.
اولین قدم، نیازسنجی است. در این مرحله لازم است نیاز شما از بازسازی محیط آموزشی بررسی شود. گاهی ممکن است هدف از بازسازی فقط ایمنسازی بخشهایی از محیط باشد.
ما در استودیو معماری و طراحی حس در تلاش هستیم مخاطبانمان بتوانند انعکاسی شفاف از چیزی که در ذهن دارند را با رعایت اصول طراحی و همچنین شخصیسازی بر اساس سبک زندگیشان ببینند.
ما به جزئیات اهمیت میدهیم، چرا که باور داریم طراحی خوب از دل توجه به نیازهای پنهان زندگی روزمره بیرون میآید.
