این روزها، طراحی و اجرا سونا و استخر به یکی از ترندهای پرطرفدار در معماری مدرن تبدیل شده است، طوریکه نه تنها در هتلهای مجلل؛ بلکه در خیلی از ویلاهای شخصی و حتی پروژههای دولتی و خصوصی هم شاهد راهاندازی آن هستیم، اما برای داشتن یک استخر اختصاصی یا یک سونای مجهز، استفاده از تجهیزات پیشرفته و تخصص و تجربه متخصصان در طراحی و اجرا بسیار ضروری است. در این مقاله با گروه معماری و طراحی حس همراه باشید تا هر آنچه که در خصوص طراحی سونا و استخر از انتخاب مصالح، تأسیسات گرفته تا هزینه طراحی آنها لازم است بدانید را به شما ارائه دهیم.

استخرها در ابعاد و اندازههای مختلفی ساخته میشوند. طراحی و اجرا یک استخر کوچک و ساده با کمترین امکانات یا استخری بزرگ با امکانات ویژه، ایده عالی برای تفریح و هم تأمین سلامت جسمی و روحی افراد محسوب میشود.
برای ساخت و طراحی استخر به برنامه دقیق و مصالح مقاومی نیاز دارید، اما پیش از شروع کار میبایست اطلاعات خودتان را در حوزه مراحل و روند ساخت آن کامل کنید. در ادامه به تفکیک، این مراحل را برایتان شرح میدهیم.
بهتر است استخرهای روباز در مکانی با بیشترین میزان دریافت نور خورشید طراحی شوند. اینکار دمای آب را به طور طبیعی بالا برده و در نتیجه هزینههای گرمایشی را نیز کاهش میدهد. قرارگیری استخر در فاصلهای دورتر از درختان نیز باعث میشود تا فضای استخر تمیزتر و از هر نوع آلودگی محفوظ بماند.
بهتر است مکان استخر را در جایی به دور از خطوط برق و تأسیسات زیرزمینی در نظر بگیرید، چرا که نزدیکی استخر به این خطوط، میتواند خطرات ایمنی زیادی را برای شناگران ایجاد کند.
نوع و شکل استخر روی ظاهر و کارایی آن نیز تأثیر زیادی دارد. استخرها معمولاً در سه نوع فایبرگلاس، بتنی و وینیل ساخته میشوند که هر کدام دارای ویژگیهای خاصی هستند؛ به طور مثال، استخرهای فایبرگلاس نصب سریعی دارند و از آنجا که دارای سطح صاف و یکپارچهای هستند، تمیز کردن آنها هم خیلی آسان است.
استخرهای بتنی دوام بالایی دارند و این امکان را میدهند تا هر شکلی را بتوانید خیلی راحت طراحی کنید. تنها نصب و نگهداری آنها کمی بالاست. از طرفی، استخرهای وینیل نسبت به سایر استخرها، گزینه مقرونبهصرفهتر، اما با دوام کمتری شناخته میشوند.
در کنار انتخاب نوع استخر باید شکل مناسبی را هم برایش در نظر بگیرید. شما میتوانید از بین اشکال مختلف شکل استخر، نوع مستطیل، مربع یا گرد آن را انتخاب نمایید؛ علاوهبراین، عمق نیر در طراحی استخر اهمیت دارد.
اگر می خواهید در این خصوص، اطلاعات بیشتری در دست داشته باشید، خوب است بدانید که استخرهای خانگی در اندازههای معمولی ۶×۳ یا ۹×۴ متر ساخته میشوند و عمق آنها نیز از ۱ تا ۴ متر متغیر است. با این حساب، با افزایش عمق، لازم است دیوارهای با استحکام بیشتری ساخته شوند.
شاید فکر کنید که در این مرحله طراحی استخر وارد فاز اجرایی خود شده و اکنون میتوانید عملیات ساخت را بدون تأخیر شروع کنید، اما دست نگه دارید! پیش از آنکه کار حفاری و ساخت استخر شروع شود، میبایست برای دریافت مجوز از مراجع ذیصلاح اقدام کنید. با دریافت مجوز، میتوانید خیلی راحت و آسوده، کار ساخت را شروع کرده و مطمئن باشید که همه چیز طبق استانداردها و قوانین مربوطه پیش میرود.
در این مرحله بعد از دریافت مجوز، طراحی استخر وارد فاز اجرایی میشود. محل قرارگیری استخر، سنگفرشها و محوطهسازیها با علامتگذاریها مشخص میشود.

اکنون نوبت حفاری زمین است، اما پیش از آن باید خاک زمین را از لحاظ کیفیت و تحمل وزن، بررسی نمود. این کار به این دلیل توصیه میشود تا از قرارگیری درست و اصولی استخر در این زمین مطمئن شوید. اگر خاک زمین سست باشد، لازم است با اقدامات تقویتی، از نشست یا جابهجایی استخر در آینده جلوگیری شود.
پس از اینکه خاک به طور کامل بررسی شد، با استفاده از ماشینآلات سنگینی همچون بیل مکانیکی، گودبرداری را شروع کنید. اینکار باعث می شود تا ابعاد استخر طبق نقشه طراحی تعیین شود.
پس از گودبرداری، نوبت به تسطیح خاک و آمادهسازی کف استخر میرسد، اما یعنی چه؟ آیا میدانید، سطحی که صاف نباشد، می تواند باعث نشست استخر و ترکخوردگی دیوارهها شود؟
متخصصان و طراحان در حوزه طراحی و اجرا اماکن ورزشی برای پیشگیری از این اتفاق، ابتدا خاک کف استخر را بررسی کرده و در صورت نیاز آن را با مصالح مناسبی مانند شن، ماسه و بتن فشرده میکنند. در برخی موارد نیز به منظور استحکام بیشتر، یک لایه بتن نازک را روی سطح پخش میکنند تا زیرسازی مناسبی برای ادامه فرآیند ساخت ایجاد شود.
در این مرحله قسمت کف و دیوارههای استخر با میلگردهای فولادی پوشانده میشود. این کار برای این است تا استخر در برابر فشار زیاد آب، مقاومت خود را حفظ کند.
بعد از آرماتوربندی، لولهکشی استخر انجام میشود که به سیستمهای مختلف تأمین آب، گردش، تصفیه؛ همچنین تخلیه آب مربوط میشود. لولهها و اتصالات باید درست انتخاب شوند تا شاهد نشتی یا انسداد در سیستم نباشیم.
بعد از اینکه لولهکشی انجام شد، استخر به تدریج شکل واقعی خودش را پیدا میکند! بتنریزی کف استخر، آخرین مرحلهای است که باعث ساختار مستحکم استخر و بهبود کارایی سیستمهای لولهکشی میشود. کیفیت مواد بتن در این مرحله خیلی مهم است تا استخر قدرت فشار آب زیاد را هم داشته باشد.

نشستن در اتاق گرمی که گرمای ملایم آن آرامآرام بدنتان را گرم میکند، واقعاً حس خوبی دارد. حرارت بالا و بخار لطیف میتواند عضلاتتان را آرام و استرس را از شما دور کند. این همان تجربهای است که سونا به افراد هدیه میدهد.
سونا در واقع نسخه پیشرفتهتری از همان حمام سنتیهای خودمان است که در بهبود سلامتی افراد نقش مهمی دارد. طراحان معمولاً این فضا را از چوب یا سنگ میسازند تا گرما را به طور یکنواخت در فضا پخش کند. انواع سونا شامل سونای خشک و بخار است. در ادامه به اصول طراحی سونا اشاره میکنیم.
بعد از اینکه فضای داخلی سونا آماده شد، بر اساس اصول زیباییشناسی و هم سلیقه مشتریان، طراحی داخلی صورت میگیرد، اما قبل از آن، یک مدل سهبعدی از سونا تهیه میشود تا کارفرما، بتواند تغییرات لازمه را اعمال کند. طراحی سیستم سونا بخار در سه مرحله خلاصه میشود: جانمایی، طراحی داخلی و انتخاب سیستم بخارساز.
محیط سونا بخار؛ محیطی مملو از رطوبت است که میتواند حسی از آرامش را به افراد منتقل کند. حال برای اینکه بتوانید چینین محیطی را طراحی کنید، لازم است با مراحل ساخت سونا آشنا شوید.
برای ساخت اتاق سونا بخار، باید ابتدا فضای ساده و در عینحال کارآمدی را ایجاد کنید. اتاق را به شکل مکعبی با سقفی شیبدار میسازند. نکتهای که باید خیلی به آن توجه داشت، عایقبندی کامل اتاق است. این کار بیشتر به منظور جلوگیری از خروج بخار به بیرون انجام میشود.
برای طراحی کف اتاق معمولاً از فیبر شیشهای و آلومینیوم استفاده میشود. این محدوده باید ضدآب و کاملاً ایمن طراحی شود. به منظور پیشگیری از لیزخوردن مشتریان، استفاده از کاشیهای ریز و ضدلغزش گزینه مناسبی است.
برای اینکه سونا بخار خانگی فضای راحت و کاربردی داشته باشد، استفاده از سکوها و صندلیهای راحت برای نشستن و درازکشیدن ضروری است. ابعاد استاندارد نیمکتها، ۱۸۰×۶۰ در نظر گرفته میشود. اگر فضای بیشتری برای طراحی سکوها در اختیار دارید، استفاده از دو ردیف سکو در ارتفاعات مختلف به منظور ایجاد تنوع در دمای نشیمنگاه و افزایش راحتی کاربران، ایده جالبی خواهد بود.
اگر میخواهید فضای داخلی را زیباتر ترسیم کنید، میتوان یک ردیف از سکوها را به شکل مبلهای سرامیکی طراحی کرد. به احتمال زیاد، دربهای اتاق سونا را دیده باشید که به صورت کشویی یا لولایی طراحی شدهاند. علت استفاده از این دربها؛ علاوهبر زیبایی، نصب آسان آنهاست که راحتی کاربران به هنگام ورود و خروج را فراهم میآورند.
مرحله دیگر از طراحی سونا، مرحله سیمانکاری است. به دلیل اهمیت این مرحله در زیرسازی مناسب برای نصب کاشی، توصیه میشود از افراد ماهر و متخصص در این زمینه راهنماییهای لازم را دریافت کنید. اگر سیمانکاری درست و اصولی صورت گیرد، در نصب کاشی هم دچار مشکل نخواهید شد.
بعد از اینکه کار سیمانکاری به پایان رسید، نوبت به نصب سرامیکها میرسد. برای اینکار، بهتر است ابتدا یک طرح سهبعدی از اتاق سونا را که مطابق با سلیقه کارفرما طراحی شده را به او نشان دهید. بعد از تأیید نهایی از سمت کارفرما، میتوانید با اطمینان بیشتری از کیفیت، مراحل نصب کاشی را دنبال کنید.
در طراحی سونا بخار، آببندی صحیح فضای داخلی، اهمیت زیادی دارد. در این مرحله دقت داشته باشید تا تمامی نقاط خیلی خوب عایقبندی شده باشند. اینکار، مانع پوسیدگی و آسیب به ساختار دیوارها و کف سونا میشود.
برای آببندی اتاق سونا از چسب بتن استفاده میکنند. بتن یکی از بهترین گزینهها برای دوام و مقاومت سطح در برابر رطوبت و بخار است.
نصب حوضچه آب سرد
معمولا، حوضچه آب سرد در نزدیکی سونا قرار میگیرد تا کاربران بعد از یک تجربه داغ در سونا بخار، بدنشان را خنک کنند. دمای آب این حوضچه حدود ۶۰ فارنهایت در نظر گرفته میشود که برابر با دمای آب معمولی است. عمق حوضچه بین ۵/۱ تا ۹/۱ متر است. این اندازه برای استحمام و غوطهورشدن کامل در آب کاملاً مناسب است. آب حوضچه باید هر چند روز یکبار تخلیه و تعویض شود.
در این مقاله اطلاعات کاملی از پروسه طراحی و اجرا سونا و استخر را به شما ارائه کردیم. هزینه ساخت استخر بسته به اندازه، نوع و محل نصب آن متغیر است، اما به صورت کلی، استخرهای بتنی پرهزینهتر هستند. مدت زمان لازم برای احداث استخر، حدود ۸ الی ۱۲ هفته است. برای طراحی و ساخت سونا نیز به ۴ الی ۶ هفته زمان نیاز دارید. در این حوزه میتوانید با استفاده از راهنماییها و تجربیات کارشناسان و مشاوران متخصص در گروه معماری و طراحی حس، طراحی دقیق با رعایت تمام اصول فنی را تجربه کنید.
ما در استودیو معماری و طراحی حس در تلاش هستیم مخاطبانمان بتوانند انعکاسی شفاف از چیزی که در ذهن دارند را با رعایت اصول طراحی و همچنین شخصیسازی بر اساس سبک زندگیشان ببینند.
ما به جزئیات اهمیت میدهیم، چرا که باور داریم طراحی خوب از دل توجه به نیازهای پنهان زندگی روزمره بیرون میآید.