شاید برای شما هم تأثیر فوقالعاده فضای اتاق تراپیست روی روحیه و احساسات بیمار، کمی تعجب برانگیز باشد، اما این عین واقعیت است! فضایی که چیدمان آن طبق اصول طراحی و اجرا اتاق تراپیست باشد، به منزله نوعی پناهگاه امن و آرامبخش تلقی میشود. در چنین فضایی همه عناصر هم نوا با هم، تنها یک هدف را دنبال میکنند: حسی از آرامش. گروه معماری و طراحی حس با درک اهمیت این موضوع، میتواند فضاهایی را طراحی کند که در کاهش استرس و تسریع روند بهبودی بیمار موثر هستند. در مقاله پیشرو، بیشتر در این خصوص صحبت خواهیم کرد.
قطعاً یک اتاق سرد و بیروح که هیچ نشانهای از آرامش و زندگی در آن دیده نمیشود، میتواند تأثیر منفی روی روحیه مراجع داشته باشد. برعکس، طراحی همراه با ذوق و سلیقه، به مراجع اطمینانخاطر میدهد که در فضای آرامبخش و راحتی حضور دارند؛ به عبارتی، دیزاین اتاق باید حس راحتی و امنیت را در مراجع به وجود آورد. هر کدام از ملزومات اتاق تراپیست به نوعی میتوانند استرس و اضطراب را کاهش داده و فضای امنی برای بیمار ایجاد کنند.
فضای درمانی مدنظر ما، باید برای همه مراجعین، بدون استثنا، راحت و قابل دسترس باشد. این بدان معناست که هر فردی، بدون هیچ موانعی بتواند با آسودگیخاطر وارد این فضا شده و احساس امنیت و آرامش کند.
برای این که همه چیز در اتاق تراپیست به القای حس اعتماد و آرامش کمک کند، لازم است از عناصر تأثیرگذار در دیزاین داخلی شناخت کافی داشته باشید.
قطعاً هیچ یک از ما حس خوبی از قرارگرفتن در فضاهای تنگ و تاریک نداریم! چرا که احساس میکنیم تحت فشار هستیم و همین امر میتواند استرس و اضطرابمان را بیشتر کند. استفاده از پنجره، راهحل مفید و کاربردی است تا حس ارتباط با محیط بیرون را به فضا منتقل کند.
آشفتگی و بههمریختگی فضا میتواند اضطراب درمانجو را افزایش داده و روند درمان را مختل کند؛ بنابراین سعی کنید فایل، پوشه، لوازم اداری، کتاب صوتی و … را در جای مخصوص خودشان قرار دهید.
هیچ چیز به اندازه تابلو یا تصاویر خشونتآمیز و ترسناک نمیتواند ذهن و روان درمانجو را آشفته کند. اصرار بر استفاده از این عناصر، ممکن است باعث بروز رفتارهای غیرمنتظرهای از بیمار شود که به هیچوجه شایسته نیست.
اگر فضایی که درمانجو در آن قرار دارد با وسایل و عوامل استرسزا چیده شده باشد، قطعاً نتیجه موردنظر را به دست نمیآورید، این را مطمئن باشید! هر چقدر فضای اتاق راحت و آرام باشد، روند درمان نیز سریعتر انجام میگیرد. در بخشهای بعدی به تمام عواملی که میتوانند این آرامش را فراهم کنند، اشاره خواهیم کرد.
طراحی دکوراسیون اتاق تراپیست هم برای درمانگر و هم برای درمانجو نتایج فوقالعادهای دارد. از یک سو درمانگر به فضایی برای تمرکز نیاز دارد و از سویی دیگر، درمانجو محیطی سرشار از آرامش و امنیت را جستوجو میکند. از اینرو، باید در طراحی اتاق تراپیست نیازهای هر دو طرف را در نظر داشت. در ادامه، ایدههایی که به تعادل و ایجاد چنین فضایی کمک میکنند، را بررسی خواهیم کرد.
طراحی مناسب بخش لابی
از آنجا که یکی از بخشهای مهم پیش از ورود به اتاق درمان، بخش لابی است، پس این فضا میتواند اولین تأثیر را روی مراجع بگذارد.
لابی یا همان سالن انتظار، اولین جایی است که بیمار با محیط درمانی آشنا میشود؛ بنابراین لازم است طراحی این قسمت را در اولویت کارهای بعدی قرار دهید. دیزاین لابی باید استرس را به میزان زیادی کاهش داده و آرامش روانی بیمار را به عنوان نقطه کانونی توجه خود قرار دهد. ایدههای زیادی وجود دارند تا این هدف به بهترین نحو اجرا شود.
انتخاب از کتابخانه کوچک، تعدادی مجله، پخش موسیقی و … میتوانند فضای لابی را سرشار از آرامش و راحتی کنند. همین ایدههای ساده، ساعات خستهکننده انتظار را برای مراجعین، دلنشین و آرامشبخش خواهند کرد.
ابعاد مناسب اتاق میتوانند احساسی از محدودیت و اضطراب را به بیمار بدهند، چیزی که شاید خیلی کم درباره آن شنیده باشید! اتاقهایی که خیلی کوچک طراحی شده باشند، این حس را به بیمار منتقل میکند که تحت کنترل است و آزادی لازم را ندارد. از طرفی هم، اتاقهای بزرگ ممکن است حس ناامنی را در مراجع به وجود آورند. از اینرو، ابعاد مناسب برای اتاق تراپی، تقریباً ۳۳ یا ۳۴ متر است. این اندازه میتواند فضایی متعادل و راحتی را برای بیمار فراهم کند.
برای اینکه چیدمان مناسبی از مبلمان را در اتاق درمان داشته باشید، لازم است اصول آن را به درستی رعایت کنید. طرز قرارگیری مبلمان به گونهای باشد که هر دو طرف درمانگر و درمانجو احساس راحتی کنند. در این میان، صندلیهایی که پشت بلندی دارند، گزینه بهتری برای راحتی زیاد درمانجو شناخته شدهاند.
استفاده از مبلمان گرانقیمت میتواند فاصله بین رواندرمانگر و درمانجو را بیشتر کنند، در صورتی که هدف از طراحی و اجرا فضاهای درمانی؛ احساس راحتی بیمار و کاهش استرس در اوست و بس!
جدای از موارد بالا، مبلمان نرم و قابلانعطاف، انتظار مراجعین را راحتتر کرده تا خسته و کلافه نشوند. استفاده از مبلمان سنگین نیز گزینهای برای حفظ امنیت خود بیمار تلقی میشود.
یکی از عناصر طبیعی که در طراحی داخلی فضاهای مختلف به خصوص اتاقهای درمان و کلینیکها نقش مهمی دارند، گیاهان هستند. این عناصر علاوهبر زیبایی و طراوت، حس آرامش و ارتباط را به درمانجو القا میکنند. تنها نکته قابل توجه، انتخاب گیاهانی متناسب با فضای درمانی است. حتیالامکان گیاهانی را انتخاب کنید که به مراقبت کمتری نیاز دارند.
پروسه مراقبت از گیاهان نکته دیگری است تا خشک و پژمرده نشوند. یک گیاه خشک و بیروح میتواند تأثیر منفی روی تجربه درمانی بگذارد. اینجاست که حفظ و نگهداری از آنها اهمیت پیدا میکند. گیاهان پژمرده، فضای درمانی را نامناسب کرده و پیام منفی به درمانجو منتقل میکنند. با این حساب، اگر به دنبال گیاهان مقاوم هستید، کاکتوس گزینه مناسبی است تا همه فصول شاهد طراوت و تازگی آن باشید.
به طور کلی رنگها میتوانند در طراحی داخلی و حس دلبازی و آرامش فضا مفید واقع شوند. استفاده از رنگهای روشن در کنار رنگهای مات میتوانند محیط را از آنچه است، کمی بزرگتر نمایش دهند، اما خب! رنگهای تند و جیغی مثل قرمز هم احساسات درمانجو را تحریک میکنند؛ بنابراین با قاطعیت میتوان گفت که مناسب چنین فضاهایی نیستند.
رنگهایی که به هیچوجه نباید استفاده کنید!
رنگهای مناسب برای طراحی اتاق تراپیست:
نورپردازی یکی دیگر از عناصری است که میتواند در آرامش روانی بیمار تأثیرگذار باشد. نور طبیعی خورشید، اولین و بهترین انتخاب برای چنین فضاهایی است. سعی کنید همان هنگام ورود به اتاق، پردهها را کنار بزنید تا گرمای دلنشین و انرژی مثبت آن تمام فضا را پر کند، اما در صورت عدم بهرهگیری از نور طبیعی، میتوانید با استفاده از پردههای سبک و نازک، چراغهای رومیزی و دیگر نورهای مصنوعی محیط دلپذیری را به وجود آورید.
آیا میدانستید که انسانها به طور طبیعی با متریال چوب خیلی راحت ارتباط میگیرند. شاید یکی از دلایل آن این باشد که چوب به عنوان نمادی از طبیعت، راحت و آرامش زیادی را برای افراد به ارمغان میآورد. اگر باور ندارید، همین حالا تقریباً ۴۵ درصد از چیدمان اتاق تراپی را با لوازم چوبی همچون میز، صندلی، دیوارپوش و دیگر متریال چوب تزیین کرده تا از تأثیرات فوقالعاده آن شگفتزده شوید.
با استفاده از چوب، فضای گرم و صمیمی در اتاق تراپیست حاکم میشود که بدون شک، احساس رضایت بیمار را به همراه خواهد داشت.
سکوت و آرامش حداکثری؛ همان هدفی است که در اتاق تراپیست به دنبالش هستیم. بر اساس تحقیقات انجامشده، صداهای بالای ۱۱۳ دسیبل تمرکز انسان را مختل و استرس و اضطراب او را بیشتر میکنند. برای این منظور لازم است هر صدای مزاحم و ناخوشایندی که این آرامش را بر هم میزند، حذف کرد. محیطی که ساکت و عاری از صداهای اضافی باشد، قطعاً ارتباط مناسب و خوبی را بین درمانگر و درمانجو برقرار میکند.
شما میتوانید با استفاده از آبنماهای کوچک یا موسیقیهای آرامشبخش هم، روحیه بیمار را بهتر کنید. ترکیب این طراحی با فضای ساکت، استرس و فشارهای محیطی بیمار را به حداقل رسانده و او را به نقطه بهبودی سوق میدهد.
پردهها، شاید در ظاهر یک عنصر سادهای باشند، اما تأثیر شگرفی در روحیه و احساسات ما دارند. شاید تعجب کنید، اما رنگهای ساده و ملایم تا حد زیادی میتوانند حسی از آرامش و امنیت را به فرد القا کنند. در مقابل، رنگهای تند و پررنگ ممکن است آرامش بیمار را مختل کرده و تمرکز او را پایین بیاورند. با پردههای نازک و شفاف؛ علاوهبر استفاده از نور طبیعی، آرامش روانی و انرژی مضاعفی به بیمار منتقل میشود.
در روانشناسی، دیوارهای خالی میتوانند حس سرزندگی و نشاط را از افراد بگیرند. این نکته درباره اتاق تراپی نیز صدق میکند؛ زیرا محیط تأثیر زیادی روی روحیه و احساس مراجع دارد. اگر لوازم خاصی مدنظر ندارید، نگران نباشید! با افزودن چند گلدان ساده، شمعهای معطر یا حتی تابلوهای هنری با طرحهای ملایم هم میتوان گرما و آرامش موردنظر را به اتاق تراپیست آورد!
عناصر گفتهشده، به عنوان نقاط کانونی توجه مراجعان را برانگیخته و احساس رضایت و امنیت را برای آنها به ارمغان میآورد. در این میان، این نکته را هم به خاطر داشته باشید که دکور شلوغ میتواند استرس و حواسپرتی بیمار را بیشتر کرده و آرامش او را بر هم بزند.
شاید برای شما هم جالب باشد که بافتهای طبیعی مانند پتو، فرش، آویزهای دیواری یا کوسن مبل در ایجاد حس آرامش درمانجو تأثیرگذار هستند! ولی تعجب نکنید، این گفته اثباتشده است و حقیقت دارد. استفاده از بافتهای طبیعی در طراحی اتاق تراپیست؛ علاوهبر زیبایی فضا، محیط آرام و صمیمی را خلق کرده و به مراجعهکنندگان احساس راحتی بیشتری میدهند. پیشنهاد میکنیم، شما هم امتحان کنید!
این نکته را هرگز از یاد نبرید، «تا زمانی که درمانجو به درمانگر و محیط درمانی اطمینان پیدا نکرده، نمیتواند مسائل درونی خود را با شما به اشتراک بگذارد». خیلی مهم است به حریم خصوصی بیمار احترام گذاشته و فضای امنی برایش فراهم کنید. برای این منظور، استفاده از پنجرههای دوجداره و دربهای عایق صوتی گزینه مناسبی برای جلوگیری از انتقال صدا به محیط بیرون هستند.
ایده دیگر جهت حفظ حریم خصوصی بیمار، گذاشتن تلفنهای اتاق تراپی روی حالت بیصدا است تا نویزهای مزاحم، احساس و روح و روان بیمار را خدشهدار نکنند. با این اقدامات ساده، قطعاً مراجعین شما را محرم خود میدانند.
در دنیای امروز نمیتوان تأثیر فضاهای فیزیکی روی آرامش روانی و روحیه افراد را انکار کرد. اتاق تراپیست یکی از فضاهایی است که با این هدف طراحی میشود تا آرامش و امنیت موردنظر را به بیمار ارائه دهد. در این میان، گروه معماری و طراحی حس با شناخت عمیقی که از مراجع و درمانگران دارد، قادر است در طراحی و اجرا اتاق تراپیست، بهترین ایدهها را به شما معرفی کند. در این مقاله به برخی از مهمترین آنها اشاره کردیم.
ما در استودیو معماری و طراحی حس در تلاش هستیم مخاطبانمان بتوانند انعکاسی شفاف از چیزی که در ذهن دارند را با رعایت اصول طراحی و همچنین شخصیسازی بر اساس سبک زندگیشان ببینند.
ما به جزئیات اهمیت میدهیم، چرا که باور داریم طراحی خوب از دل توجه به نیازهای پنهان زندگی روزمره بیرون میآید.
