نقش طراحی و اجرا اماکن تفریحی در بهبود کیفیت زندگی مردم و هم توسعه فرهنگ جوامع اهمیت زیادی دارد. طراحی چنین فضاهایی مشروط به شناخت کافی از نیازهای جامعه و گروههای مختلفی از کاربران و مخاطبان، دانستن اصول و مبانی طراحی پایدار؛ همچنین استفاده از خلاقیت جهت ایجاد فضاهایی جذاب و کاربردی است. امروزه با توجه به اهمیت روزافزون ارتقای تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری و تغییر در سبک زندگی، طراحی درست و کارآمد اماکن تفریحی اهمیت زیادی پیدا کرده است. در این راستا، گروه معماری و طراحی حس با بهرهگیری از تخصص، خلاقیت و متریال بهروز میتواند در ایجاد این فضاها به شما کمک کند.
طراحی و اجرا اماکن تفریحی به عنوان قطبهای جذابیت شهری، در واقع پاسخ دقیقی به نیاز جامعه برای گذران اوقات فراغت هستند. با ساخت این فضاها فرصتی فراهم میشود تا افراد در یک محیط امن و شاد به دور از استرسهای روزمره اوقات خاطرهانگیزی را سپری کنند. در این اماکن کلی تفریح و سرگرمیهای هیجانانگیز برای سنین مختلف طراحی میشود.
برای اینکه فضای تفریحی موفق و کاربردی ساخته شود، نیاز است تا یک سری اصولی را رعایت کنید. در ادامه با تشریح هر کدام از این موارد با ما همراه باشید.
بحث ایمنی و سلامت کاربران در طراحی فضاهای تفریحی از حساسیت خاصی برخوردار است؛ بنابراین لازم است در صدر اولویتها قرار گیرد، خصوصاً بخشهای مختلف کودکان و نوجوانان که به دلیل کنجکاویهای طبیعی بیشتر در معرض خطر قرار دارند. در این میان، با استفاده از مواد ضربهگیر، میتوان خطر آسیبدیدگی در این فضاها را به حداقل رسانده و تجربه ایمنی را برای کاربر به ارمغان آورد. بدیهی است، وقتی در فضای تفریحی احساس امنیت کنیم، میتوانیم با خیال راحت از تفریحات آنجا لذت ببریم.
اصل بعدی از اصول و مبانی طراحی فضاهای تفریحی، دسترسپذیری آنها است. این حق مسلم همه افراد چه بزرگ و کوچک، شهری یا روستایی است که به فضاهای زیبا و دلنشین دسترسی داشته و از امکانات آنها بهرهمند شوند. در واقع طراحی این فضاها باید به گونهای انجام شوند که همه افراد با شرایط و نیازهای مختلف بتوانند از آنها استفاده کنند. از اینرو، لازم است مسیرهای پیادهروی هموار، رمپ و آسانسور برای راحتی جابهجایی افراد طراحی شود؛ همچنین به منظور رفاه بیشتر کاربران به اندازه لازم و کافی نیمکت و سرویس بهداشتی تعبیه شود.
یکی دیگر از اصول مهم و اساسی در طراحی فضاهای تفریحی، زیباییشناسی است. برای خلق چنین فضاهایی، نیاز است تا در کنار کارکرد، با استفاده از عناصر زیبایی و جذابیت، مخاطب را تشویق به ماندن در فضا کنید. در این میان، استفاده از رنگهای مناسب و هماهنگ، متریالهای طبیعی و نورپردازیهای ملایم میتوانند به جذابیت محیط بیفزایند. به کارگیری این عناصر باعث میشوند تا بازدیدکننده تمایل بیشتری برای بازگشت دوباره به فضاهای تفریحی داشته باشد.
در جوامع امروزی که با تغییرات آبوهوایی و کمبود منابع مواجه هستیم، طراحی فضا باید علاوهبر تأمین نیازهای فعلی کاربران، نیاز نسلهای آینده را نیز پوشش دهد. استفاده از مواد سازگار با محیط و روشهای پایدار در طراحی فضاهای تفریحی از جمله اقداماتی هستند که به این منظور انجام میشوند. این شامل استفاده از گیاهان بومی، سیستمهای جمعآوری آب باران، انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش مصرف منابع طبیعی نیز میشود.
فضاهای طبیعی و بهره گیری از طبیعت در طراحی و اجرا اماکن تفریحی به حدی اهمیت دارد که برخی از افراد و مردم تنها به علت بهره وری از چنین فضاهایی به مرکزهای تجاری-تفریحی مراجعه میکنند. به عنوان مثال ما در پروژه پدیده شاندیز، با بهره گیری از فضای سبز تلاش کردیم تا محیطی شاداب و سرسبز خلق کنیم. برای اینکه بهتر متوجه منظور ما بشوید، توجه شما را به تصویر و بخشی از این پروژه جلب میکنیم:
طراحی اماکن تفریحی چیزی فراتر از خلق فضاهای بصری جذاب است. در واقع این فرآیند تلاقی دانش معماری، روانشناسی محیطی و تجربه کاربری است. در طراحی موفق چنین فضاهایی علاوهبر داشتن جذابیت بصری، برآوردهکردن نیاز روانشناختی و اجتماعی کاربر نیز موثر است. در ادامه به بررسی عواملی میپردازیم که طراحی اصولی آنها، مستقیماً روی تجربه کاربری در اماکن تفریحی موثر هستند.
آیا هیچوقت از خودتان پرسیدهاید که چرا حضور در طبیعت باعث آرامش روانی افراد میشود؟ در معماری و طراحی فضاها، استفاده از عناصر طبیعی، میتواند در کاهش استرس، افزایش تمرکز و آرامش بازدیدکنندگان موثر باشد. معماران و طراحان نیز با درک اهمیت این موضوع سعی میکنند از طبیعت به عنوان عنصری زنده و پویا در طراحی فضاهای تفریحی استفاده نمایند.
در طراحی فضاهای تفریحی پیداکردن جای پارک برای کاربران دغدغهای قابل توجه است. دسترسی به این اماکن با وسایل حملونقل عمومی نیز به همان اندازه مشکل است. این تجربه ناخوشایند میتواند تمام لذتهای یکروزه شما را از این مکان بگیرد، اما با طراحی پارکینگ خودرو و فراهمکردن مسیرهای ایمن و راحت برای عابران پیاده میتواند تجربه حضور در آن را بسیار لذتبخشتر کند.
فضاهای استراحت عموماً باید در اماکنی طراحی شوند که از نظر بصری جذاب بوده و هم دسترسی راحتی داشته باشند. نیمکتها و آلاچیقها بسیار منظم و متناسب با فضا استفاده شوند. به طور کلی، طراحی این فضاها باید حس آرامش و راحتی را در کاربرد ایجاد کند. استفاده از عناصر طبیعی در این فضا به منظور ایجاد سایه نیز اهمیت زیادی دارد.
امکانات رفاهی جز لاینفک و ضروری در طراحی اماکن تفریحی هستند. در حقیقت هیچ تجربهای در فضای تفریحی بدون وجود امکانات رفاهی کامل نمیشود. وجود سرویسهای بهداشتی تمیز و در دسترس، آبخوری رستورانها و کافیشاپها باعث آسایش و راحتی افراد میشوند.
بایستی توجه داشته باشیم که اگر دسترسی به وسایل حمل و نقل عمومی را در طراحی و اجرا اماکن تجاری درنظر نگیریم، تقریبا بایستی پروژه را شکست خورده بدانیم!
استفاده از مصالح طبیعی مانند چوب، سنگ و آجر باعث میشوند تا فضای منحصربهفرد و دلنشینی در اماکن تفریحی ایجاد شود. ظاهر این متریالها، زیبا و باکیفیت هستند؛ به همین دلیل هم کاربرد آنها در این فضا، احساس آرامش بینظیری را به کاربر القا میکنند. این به دلیل حس گرمایی است که چوب به فضا میدهد. چوب با بافت گرم، سنگ با استحکام و اصالتش و آجر هم با لطافت خود جلوه خاصی به محیط میبخشند.
در راستای جلوه های خاص در طراحی و اجرا امکان تفریحی، لازم است تا به اهمیت نورها اشاره کنیم. چیزی که باعث درخشش یک مرکز تفریحی و تجاری از دور دستها میشود، استفاده از نورپردازی به جا و مناسب است. در ارتباط با پروژه طراحی و اجرا پدیده شاندیز، ما برای جلوه هرچه بهتر مرکز تفریحی، شیوهای مدرن و زیبا را در پیش گرفتیم. نظر شما را به عکس دیگری در ارتباط با این پروژه جلب میکنیم:
وجود فناوریهایی همچون بامهای سبز و نصب پنلهای خورشیدی، تجربه متفاوتی را برای بازدیدکنندگان به ارمغان میآورند. از یک طرف، بامهای سبز با گیاهان جذاب، باعث بهبود کیفیت هوا و کاهش آلودگی شده و از طرفی دیگر، پنلهای خورشیدی انرژی پاکی را تولید کرده و از این طریق مصرف انرژی را به حداقل میرسانند.
طراحی این فناوریها در فضاهای تفریحی، نشانی از تعهد به پایداری و احترام به طبیعت است. بدونشک، کاربران و مخاطبانی که به محیط زیست اهمیت میدهند، با مشاهده این اقدامات مثبت، بیشتر جذب چنین فضاهایی میشوند.
طراحی فضاهای تفریحی با استفاده از آب هم، آرامش فوقالعادهای را به محیط داده و به جذابیت بصری آن میافزاید. صدای آب، نوعی موسیقی طبیعی است که در کاهش استرس و افزایش تمرکز بسیار موثر است. استفاده از این عنصر طبیعی در اشکال متفاوتی مثل آبنما، فوارهها، حوضچههای زیبا و رودخانههای کوچک، جلوه خاصی را به محیط میدهد.
آیا به حال حرکت آب، نور و سایههایی که بر روی آب میافتند، را از نزدیک دیدهاید؟ همه این عناصر میتوانند به خلق فضایی پویا و زنده در فضاهای تفریحی کمک کنند.
نمونهای از طراحی و اجرا آبنما در مرکز تجاری توسط تیم ما را میتوانید در عکس زیر مشاهده کنید:
فرآیند طراحی و ایجاد اماکن تفریحی پیچیده است. در نتیجه، لازم است از قبل با مراحل اصلی آن آشنا باشید. در ادامه به تشریح هر یک می پردازیم.
سنگبنای طراحی و اجرا فضاهای تفریحی، تحلیل ترکیب جمعیتی و علایق آنها است. قبل از اینکه کار طراحی شروع شود، باید دید چه کسانی قرار است از این فضا استفاده کنند. به طور معمول، کودکان از دیدن فضاهای شگفتآور بیشتر لذت میبرند. آنها بیشتر دنبال ماجراجویی در دنیای اطراف خودشان هستند؛ فضاهایی که راحت بتوانند فعالیت کنند و تخیلشان را پرورش دهند. این در حالی است که گروه نوجوانان با همسالان و دوستان بیشتر وقت میگذرانند، از این رو، طراحی فضا باید با این هدف انجام گیرد.
گروه بزرگسالان آخرین گروهی هستند که علاقه زیادی به اماکن آرام و راحت دارند. به صورت کلی، توجه به تمامی نیارهای کاربران باید در الویت برنامههای طراحی قرار گیرند.
در این مرحله برای فضاهای مختلف در اماکن تفریحی، برنامههای جداگانهای در نظر گرفته میشود. این برنامه شامل طراحی اولیه بخشهای ورزشی، تفریحی و خدماتی است. در این راستا، طراحی باید با اهداف و نیازهای موردنظر همخوانی داشته باشد.
به جرأت میتوان گفت که مکان پروژه تأثیر بهسزایی روی موفقیت طراحی اماکن تفریحی دارد. زمانی که جاذبههای منطقه، مسیرهای دسترسی و امکانات اطراف آن خیلی دقیق ارزیابی شده باشند، شانس بیشتری برای جذب بازدیدکنندگان خواهید داشت.
قبل از طراحی باید برای تمامی هزینهها برنامهریزی کنید. این برنامه شامل هزینههای ساخت، نگهداری و جذب نیروهای ماهر است تا از همان ابتدا چشماندازی از نیازهای طراحی داشته باشید. بودجهبندی درست نیز انجام گرفته تا هیچ هزینهای از قلم نیفتد. با برنامهریزی مالی؛ همچنین کیفیت کار بالا رفته و فضای مناسبی برای کاربر طراحی میشود.
برای اینکه همه مراحل طراحی به درستی پیش برود، باید مهندسان و طراحان همکاری لازم و دقیقی با کارگران و نیروهای کار داشته باشند. به طور مداوم نیز بر روند کار نظارت شود تا به پیشرفت قابلتوجهی در طراحی برسید.
در طراحی بخشهای مختلف مجتمعهای تفریحی چه در فضاهای داخلی و چه فضاهای خارجی، باید تمامی جنبههای کاربردی، زیبایی و نیازهای کاربران را در نظر گرفت. این نکات در دستهبندیهای متفاوتی قرار میگیرند. در ادامه، هر کدام از آنها را شرح میدهیم.
هر یک از جوامع، نیازهای اجتماعی و فرهنگی مختص به خود دارند و در واقع با این ارزشها شناخته میشوند. از اینرو، در طراحی اماکن تفریحی لازم است این نکته را مد نظر داشته و آن را در تمامی فضاها لحاظ نمود.
در جوامعی که خانوادهمحور هستند، فضاهای خانوادگی تفریحی با استقبال بیشتری روبهرو است. ایجاد مکانهایی برای برگزاری مراسم محلی یا جشنهای فرهنگی در این فضاها نیز باعث تقویت هویت بومی میشود.
طراحی بخش پارکینگ مجتمعهای تفریحی به دلیل قرارگرفتن در ورودی اماکن تفریحی، تأثیر زیادی روی تجربه کاربر میگذارد. پارکینگ باید بر اساس ظرفیت مورد انتظار طراحی شده و مسیرهای دسترسی مناسبی نیز داشته باشد. وجود روشنایی کافی، طراحی مسیرهای ایمن ورود و خروج به نحوی که از تصادفات جلوگیری کنند و تجهیز پارکینگ به دوربینهای نظارتی از دیگر مواردی هستند که باید در طراحی این فضا لحاظ شوند.
از طرفی، فضای ورودی هم باید دلپذیر و کاربردی طراحی شود. این امر باعث استقبال بیش تر بازدیدکنندگان هم خواهد شد. در این راستا، استفاده از تابلوهای راهنما و فضاهایی برای نشستن به جذابیت مکان و افزایش بازدید کاربر نیز میافزایند.
لازم است در همه نقاط مجتمع، سرویس بهداشتی قرار داده شود. در این میان، استفاده از متریالهای مقاوم، تمیز و باکیفیتبودن آنها؛ همچنین طراحی روشن حس آرامش را به کاربران منتقل میکند.
یکی از بخشهای پرطرفدار در مجتمعهای تفریحی، فضای بازی کودکان هستند. طراحی این فضاها نیز باید با رعایت کامل موارد ایمنی صورت گیرد. تجهیزاتی که برای فضای بازی کودکان استفاده میشود، باید از ایمنی کامل برخوردار باشند. در این راستا، استفاده و طراحی زمینهای بازی سرپوشیده، انیمیشنها و شخصیتهای محبوب کارتونی میتوانند جذابیت این قسمت از اماکن تفریحی را بیشتر کنند.
یک فضای تفریحی ایمن، فضایی است که در آن ایمنی کاربران در اولویت باشد! استفاده از مصالح باکیفیت مانند کفپوشهای ضربهگیر و نصب تجهیزات ایمن، احتمال آسیبدیدگی را کاهش میدهند. طراحی اماکن تفریحی با درنظرگرفتن مسیرهای پیادهروی با عرض کافی و شیب مناسب، نصب تجهیزات بازی استاندارد و از همه مهمتر نورپردازی ملایم؛ علاوهبر ایمنی بیشتر فضا جذابیت این اماکن را نیز چندین برابر میکند.
با توجه به مطالبی که در این مقاله گفته شد، قطعاً به پیچیدگی فرآیند طراحی و اجرا اماکن تفریحی اذعان میکنید. گستردگی فضاهای مختلف در اماکن تفریحی همچون لابی، پارکینگ، فضاهای تفریحی و اجتماعی و … با هدف تجربهای لذتبخش برای بازدیدکنندگان، طراحی هوشمندانه و کاربرپسندی را میطلبد. از همینرو، پیشنهاد ما به شما استفاده از خلاقیت و تجربه گروه معماری و طراحی حس در طراحی چنین فضاهایی است. با همکاری این تیم میتوانید این پروژه سخت و چالشبرانگیز را به بهترین نحو پیاده کنید.
ما در استودیو معماری و طراحی حس در تلاش هستیم مخاطبانمان بتوانند انعکاسی شفاف از چیزی که در ذهن دارند را با رعایت اصول طراحی و همچنین شخصیسازی بر اساس سبک زندگیشان ببینند.
ما به جزئیات اهمیت میدهیم، چرا که باور داریم طراحی خوب از دل توجه به نیازهای پنهان زندگی روزمره بیرون میآید.
